Όλοι θέλουμε το μωρό μας να κοιμάται συνεχόμενα, όλοι απεχθανόμαστε τις νυχτερινές αφυπνίσεις και αν γινόταν να έχουμε έναν ήρεμο, συνεχόμενο και ποιοτικό ύπνο από την πρώτη νύχτα με το νεογέννητο στο σπίτι, θα ήταν το ιδανικό.

Απόλυτα λογικό και κατανοητό. Όμως, πόσα στα αλήθεια γνωρίζουμε για τον βρεφικό ύπνο και πώς αυτά μπορούν να μας βοηθήσουν να προσαρμόσουμε τις προσδοκίες μας σε μια πιο ρεαλιστική βάση ώστε, αν μη τι άλλο, να μη ματαιωνόμαστε, έστω;

Σήμερα θα μιλήσουμε για τις ορμόνες του ύπνου και, πιστέψτε με, θα μάθετε πολλά ενδιαφέροντα πράγματα.

Μελατονίνη

Η βασίλισσα του ύπνου. Πώς λειτουργεί στα μωρά; Η μελατονίνη είναι η ορμόνη που μας βοηθά να κοιμηθούμε. Tα νεογέννητα, ωστόσο, παράγουν ελάχιστη ποσότητα. Τους πρώτους μήνες, το πρώτο τρίμηνο περίπου, βασίζονται κυρίως στη μελατονίνη της μαμάς, η οποία περνά μέσα από το μητρικό γάλα και λειτουργεί σαν φυσικό «υπνωτικό». Αρχίζει να αυξάνεται μετά τον τρίτο μήνα και κάπου μεταξύ 5^ου και 6^ου μήνα, συμβαδίζει με την ανάπτυξη του κιρκάδιου ρυθμού και μπαίνει πια σε μια πιο κανονική και «αυτόματη» λειτουργία.

Τί σημαίνει αυτό πρακτικά; Ότι οι συχνές και άστατες αφυπνίσεις των πρώτων μηνών είναι απόλυτα φυσιολογικές. Δεν λειτουργεί το «εσωτερικό ρολόι ύπνου» στα νεογέννητα, χρειάζεται χρόνος για να αναπτυχθεί.

Κορτιζόλη

Η «αντίπαλος» της μελατονίνης. Είναι το φυσικό μας ξυπνητήρι, είναι η ορμόνη αυτή που ευθύνεται για το μάτι που ανοίγει γαρίδα στους ενήλικες μετά από 7, 8 ώρες ύπνου, στην καλύτερη περίπτωση. Στα μωρά ο κιρκάδιος ρυθμός της κορτιζόλης αρχίζει να αναπτύσσεται μετά τους πρώτους 2, 3 μήνες. Έτσι εξηγούνται όλα αυτά τα πρωινά που τα νεογέννητα αντί να έχουν ενέργεια, κοιμούνται του καλού καιρού. Κάπου εκεί κοντά στον 3^ο – 4^ο μήνα θα αρχίσει να εμφανίζεται ένα σταθερό μοτίβο ενώ προς το μισό έτος ζωής σχηματίζεται πια σιγά σιγά ένας πιο ευδιάκριτος ρυθμός.

Είναι η στιγμή αυτή εδώ που οπωσδήποτε στοχεύουμε να έχουμε μια σταθερή ώρα πρωινής αφύπνισης, μιας που έχουμε για σύμμαχό μας την κορτιζόλη. Τί άλλο πολύ σημαντικό συμβαίνει με την κορτιζόλη, όμως; Αν χαθεί το κατάλληλο παράθυρο αφύπνισης του μωρού, ο οργανισμός παράγει κορτιζόλη για να το κρατήσει ξύπνιο, οδηγώντας το σε υπερένταση. Αν δεν την προλάβουμε, λοιπόν, το μετανιώνουμε.

Το φως της ημέρας και οι οθόνες αυξάνουν επίσης την παραγωγή κορτιζόλης και γι’ αυτό συνίσταται χρήση συσκότισης στο δωμάτιο του μωρού και αποφυγή οθονών κοντά στην ώρα του ύπνου.

Αδενοσίνη

Η φυσική «κούραση» του εγκεφάλου. Είναι η ορμόνη αυτή που συσσωρεύεται όσο είμαστε ξύπνιοι και τρέχουμε μεταξύ όλων των υποχρεώσεων. Τα μωρά, φυσικά, υποχρεώσεις δεν έχουν αλλά για αυτά το φαγητό, η αλλαγή πάνας και λίγο παιχνίδι που χωράνε να γεμίσουν ένα παράθυρο αφύπνισής τους είναι αρκετά για να εκτοξεύσουν την αδενοσίνη τους στα ύψη, να ανέβει η υπνική τους πίεση και να κοιμηθούν.

Τα μωρά χρειάζονται ξεκούραση και μικρά, τακτικά διαλείμματα για φόρτιση, όσο πιο μικρά είναι σε ηλικία. Το παράδοξο εδώ είναι ότι όσο γρήγορα «φορτώνει» η αδενοσίνη στα μικρά μωρά, άλλο τόσο γρήγορα εκτονώνεται. Σε αυτή τη γραμμή βρίσκεται η απάντηση πίσω από τα 20 – 30λεπτα υπνάκια των μωρών. Μπορεί εμείς να μη προλαβαίνουμε ούτε τα μισά από όσα πρέπει να γίνουν αλλά αυτά φρεσκαρίστηκαν και είναι έτοιμα να συνεχίσουν τη μέρα τους.

Σεροτονίνη

H αλλιώς χαλλλαρά. Η ορμόνη της χαλάρωσης και της ηρεμίας και πρόδρομος της μελατονίνης. Μας βοηθά να χαλαρώσουμε στον καναπέ μετά από μια κουραστική μέρα ενώ στα μωρά βοηθά το σώμα τους να μεταβεί αργότερα στη μελατονίνη. Ενισχύεται φυσικά με πια πρωινή βόλτα στον ήλιο και με μπόλικη επαφή δέρμα με δέρμα.

Αυξητική ορμόνη και προλακτίνη

Στα μωρά, αυτές οι ορμόνες είναι ζωτικής σημασίας. Η αυξητική ορμόνη εκκρίνεται κυρίως στον βαθύ ύπνο και συμβάλει στην ανάπτυξη του σώματος και του εγκεφάλου ενώ η προλακτίνη αυξάνεται επίσης τη νύχτα και υποστηρίζει το ανοσοποιητικό. Δεν είναι τυχαίο ότι τα μωρά «μεγαλώνουν στον ύπνο τους».

Πώς συνεργάζονται αυτές οι ορμόνες στο σώμα ενός μωρού;

Όσο ωριμάζει το σώμα του μωρού η κορτιζόλη σταθεροποιείται επιτρέποντάς μας μια πιο προβλέψιμη καθημερινότητα μέσω της εφαρμογής ενός σταθερού προγράμματος ύπνου (πάντα με βάση την ηλικία του μωρού). Η μελατονίνη παράλληλα αυξάνεται διευκολύνοντας τον νυχτερινό ύπνο. Η αδενοσίνη «ανεβοκατεβαίνει» μέσα στη μέρα μεσώ των συχνών ημερήσιων ύπνων που βοηθούν τα μωρά να αποφορτιστούν και να «φορτιστούν» ταυτόχρονα ενώ η προλακτίνη και η αυξητική ορμόνη δουλεύουν τη νύχτα πυρετωδώς, όσο το μωρό μας (επιτέλους) ξεκουράζεται.

Με άλλα λόγια, ο ύπνος δεν είναι ζήτημα ενός ή δύο παραγόντων. Υπάρχει πολύ παρασκήνιο από πίσω και όσα περισσότερα γνωρίζουμε για κάθε μια από αυτές τις ορμόνες, τόσο καλύτερα μπορούμε να αντιληφθούμε και τελικά να επιτύχουμε τον ποιοτικότερο δυνατό ύπνο, πάντα με βάση το αναπτυξιακό στάδιο του μωρού.

Θα μας βοηθήσει από νωρίς μια καθημερινή, πρωινή βόλτα στον ήλιο, είτε με το καρότσι, είτε με τον μάρσιπο, είτε αργότερα με τα πόδια. Θα στοχεύσουμε ήδη από τον 5^ο – 6^ο μήνα σε μια σταθερή ώρα ύπνου και όσο μεγαλώνει το μωρό μας θα επεκτείνουμε την σταθερότητα αυτή σε νυχτερινό ύπνο και naps. Θα ακολουθούμε ανελλιπώς μια σταθερή, επαναλαμβανόμενη ρουτίνα ύπνου, σύμφωνα με το πρόγραμμα της οικογένειας και την ιδιοσυγκρασία του μωρού ενώ θα προσέχουμε αρκετά το φωτισμό στο σπίτι, ιδιαίτερα από τις απογευματινές ώρες και μετά.

Εσείς, ακόμη νομίζετε ότι «αν είναι να κοιμηθεί, θα κοιμηθεί» ή σας πείσαμε ότι έχει πολύ ζουμί η υπόθεση ύπνος;

Για μια εμπεριστατωμένη και ολιστική προσέγγιση στον ύπνο του μωρού σας, τα Σεμινάρια Ύπνου για βρέφη 6-24 μηνών και 0-5 μηνών, είναι εδώ με όλη την απαραίτητη πληροφορία και γνώση για το πώς θα καταφέρετε να κατακτήσετε έναν ποιοτικό ύπνο, σεβόμενοι την ιδιοσυγκρασία και το αναπτυξιακό στάδιο του δικού σας μωρού.

Σημαντική Σημείωση: Οι πληροφορίες αυτού του ιστότοπου προορίζονται μόνο για ενημερωτικούς σκοπούς και δεν πρέπει να υποκαθιστούν τις ιατρικές συμβουλές του γιατρού, του παιδίατρου ή άλλου επαγγελματία υγείας.

Σας προτείνουμε να παρακολουθήσετε: