Πότε είναι η κατάλληλη ηλικία για παιδικό σταθμό;

Η απόφαση για το πότε να πάει παιδικό σταθμό ένα παιδί αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα διλήμματα για τους νέους γονείς. Kάθε χρόνο η άνοιξη ή το φθινόπωρο, η περίοδος προσαρμογής στους παιδικούς σταθμούς φέρνει στην επιφάνεια συχνά ερωτήματα: Ποια είναι η κατάλληλη ηλικία για παιδικό σταθμό; Παιδικός σταθμός ή σπίτι;

Αν έχετε τη δυνατότητα να πάρετε ένα μεγαλύτερο διάλειμμα από την εργασία σας, αν το τρέχον διάστημα σας βρίσκει χωρίς εργασία, αν επιστρέφετε στη δουλειά άλλα έχετε την οικονομική δυνατότητα να προσλάβετε βοήθεια επί πληρωμή ή έχετε διαθέσιμο φροντιστή για το μωρό και σκέφτεστε τί να προτιμήσετε, σχολείο ή σπίτι, ελάτε να το πιάσουμε από την αρχή.

Αν η προσαρμογή πλησιάζει, φυλάξτε το σημερινό άρθρο, θα σας χρειαστεί.

Κύρια σημεία του άρθρου

• Το ορόσημο των 2 ετών: Έρευνες δείχνουν ότι η ηλικία των 2 έως 3 ετών είναι το πιο κατάλληλο αναπτυξιακό παράθυρο για την έναρξη προσχολικής αγωγής, εφόσον δεν υπάρχει απόλυτος λόγος για έναρξη νωρίτερα.
• Βρέφη κάτω των 12-18 μηνών: Σε πολύ μικρή ηλικία, το κόστος (συχνές ιώσεις, ανάγκη για συναισθηματική ασφάλεια στο οικείο περιβάλλον) συχνά υπερέχει του οφέλους.
• Γνωστικό προβάδισμα στο νηπιαγωγείο: Τα παιδιά που φοίτησαν 1 χρόνο στον παιδικό σταθμό πριν το υποχρεωτικό προνήπιο παρουσιάζουν καλύτερες γνωστικές και κοινωνικές δεξιότητες.
• Η ιδιοσυγκρασία μετράει περισσότερο από την ηλικία: Η ετοιμότητα, η ανάγκη για ερεθίσματα και η αναπτυξιακή φάση του παιδιού είναι πιο σημαντικοί δείκτες από τον αριθμό στην τούρτα γενεθλίων.

Παιδικός σταθμός ή Σπίτι; (για μωρά κάτω των 2 ετών)

Είναι μια πολύ συχνή ερώτηση που λαμβάνω αλλά θα ήθελα να μετατοπίσουμε λίγο το βάρος εδώ όχι τόσο στο αν, αλλά στο πότε. Πότε σύμφωνα με μελέτες είναι η καταλληλότερη στιγμή για το μωρό μας να πάει πρώτη φορά σχολείο, εφόσον δεν συντρέχουν υποχρεωτικοί λόγοι; Εξαρτάται, θα πω εκ πρώτης. Έχουμε ένα βρεφάκι, λίγων μόλις μηνών ή ένα μεγαλύτερο μωρό; Μήπως ακόμη να έχουμε και ένα νηπιάκι που έχει πια ξεπεταχτεί και απέχει αρκετά από την “μωρουδίστικη” φάση;

Όταν πρόκειται για ένα βρέφος μόλις λίγων μηνών, το κύριο ερώτημα είναι αν το όφελος της προσχολικής αγωγής ξεπερνά το κόστος. Στις πολύ μικρές ηλικίες, η πλάστιγγα συχνά γέρνει υπέρ της παραμονής στο σπίτι, εφόσον υπάρχει αυτή η οικονομική και πρακτική δυνατότητα και οι κυριότεροι λόγοι είναι η εξής:

1. Ανοσοποιητικό σύστημα & Ιώσεις: Ένα βρέφος λίγων μηνών δεν έχει αναπτύξει πλήρως το ανοσοποιητικό του. Οι απανωτές ιώσεις στον σταθμό συχνά οδηγούν στο να μένει το παιδί περισσότερο χρόνο άρρωστο στο σπίτι παρά στο σχολείο και αυτό τελικά συχνά δημιουργεί περισσότερη αναστάτωση στην οικογένεια
2. Συναισθηματική θαλπωρή: Στη βρεφική ηλικία, η ανάγκη για αποκλειστικό δεσμό με έναν οικείο φροντιστή στο περιβάλλον του σπιτιού προσφέρει μεγαλύτερη αίσθηση ασφάλειας, ακόμη κι αν το μωρό μας φοιτά στον καλύτερο μοντεσσοριανό παιδικό σταθμό της πόλης.

Επομένως, σε αυτή την τόσο τρυφερή ηλικία και εφόσον υπάρχει αυτή η επιλογή είναι σαφέστατα προτιμότερο να περνάει την μέρα του στη θαλπωρή του σπιτιού μας, με έναν οικείο σε αυτόν φροντιστή, έως ότου είναι έτοιμο αναπτυξιακά να ανοίξει τα φτερά του και να πετάξει προς τους ορίζοντες της κοινωνικοποίησης.

Κατάλληλη ηλικία για παιδικό σταθμό – Τί λένε οι έρευνες για τα παιδιά 2 έως 3 ετών;

Αν το μωρό σας έχει ξεπεράσει την βρεφική ηλικία και αναρωτιέστε αν τώρα είναι μια καλή στιγμή να εξετάσετε το ενδεχόμενο να ξεκινήσει παιδικό σταθμό, ή αν έφτασε κιόλας κοντά στα 3 και αναρωτιέστε αν θα ήταν καλύτερο να περνούσε ένα χρόνο στον παιδικό σταθμό πριν την υποχρεωτική φοίτηση του νηπιαγωγείου, η επιστήμη μας απαντά παρακάτω.

Σύμφωνα με μελέτες, η ηλικία των 2 ετών αποτελεί κομβικό ορόσημο για την απόφαση μας:

• Έναρξη μετά τα 2 έτη: Παιδιά που ξεκίνησαν παιδικό σταθμό μεταξύ 2 και 3 ετών εμφάνισαν σημαντικό γνωστικό προβάδισμα κατά την είσοδό τους στο νηπιαγωγείο, σε σύγκριση με παιδιά που έμειναν στο σπίτι μέχρι την υποχρεωτική εκπαίδευση.
• Έναρξη πριν τα 2 έτη: Όσα παιδιά εντάχθηκαν σε ομαδικό πλαίσιο πολύ νωρίς (κάτω των 2 ετών) χωρίς να είναι συναισθηματικά έτοιμα, παρουσίασαν σε κάποιες περιπτώσεις χαμηλότερες ψυχοκοινωνικές δεξιότητες.

Αξίζει να μείνουμε λίγο περισσότερο εδώ καθώς η μελέτη αυτή καταδεικνύει πως ο παιδικός σταθμός αυτός κάθε αυτός επιδρά με διαφορετικό τρόπο στα παιδιά ανάλογα στην φάση τη οποία τα ίδια βρίσκονται. Δηλαδή, όσο πιο δεκτικό και ώριμο (συναισθηματικά και αναπτυξιακά κυρίως) είναι ένα παιδί, τόσο περισσότερες οι πιθανότητες να λειτουργήσει υπέρ και στο μέλλον η φοίτηση του σε παιδικό σταθμό. Αντίθετα, αν «βιαστούμε» να επισπεύσουμε τις διαδικασίες της προσχολικής εκπαίδευσης αφήνοντας στην άκρη το αναπτυξιακό στάδιο του παιδιού και την ψυχοκινητική του ανάπτυξη, ενδεχομένως τελικά αυτό να μας γυρίσει μπούμερανγκ και να μην έχουμε την βέλτιστη δυνατή επιρροή που θα μπορούσαμε να έχουμε σε διαφορετική περίπτωση.

Παιδικός σταθμός πριν το προνήπιο: Ποια είναι τα οφέλη;

Αν ανήκετε στην κατηγορία γονέων με νήπιο και είστε στο μεταίχμιο για το αν θα επιλέξετε έναν χρόνο προσχολικής αγωγής πριν το υποχρεωτικό πια προνήπιο, αυτή η έρευνα έρχεται μάλλον να σας βγάλει από τη δύσκολη θέση καταδεικνύοντας ότι:

Τα παιδιά που φοίτησαν 1 χρόνο σε παιδικό σταθμό πριν το προνήπιο παρουσιάζουν:

• Καλύτερο γνωστικό υπόβαθρο και ομαλότερη προσαρμογή στο σχολικό περιβάλλον.
• Κοινωνικοποίηση: Ικανοποιούν την αυξημένη ανάγκη για αλληλεπίδραση με συνομηλίκους πέρα από τα όρια της οικογένειας.

Στο ίδιο μήκος κύματος βρίσκεται και πλευρά των ψυχολόγων οι οποίοι ήδη εντοπίζουν αυξημένη ανάγκη για κοινωνικοποίηση και αλληλεπίδραση σε νέο πλαίσιο πέραν της οικογενειακής εστίας για νήπια μεγαλύτερα των δύο ετών. Ενώ, σημαντικό είναι εδώ να σταθούμε και στο πρακτικό όφελος της προετοιμασίας που προσφέρει η προσχολική αγωγή έναντι της απευθείας ένταξης στο προνήπιο.

Το παιδί έχει ήδη έρθει σε επαφή με τον τρόπο που λειτουργεί ένα σχολικό πλαίσιο, έχει λάβει πρακτική βοήθεια σε θέματα αυτοεξυπηρέτησης όπως η σίτιση ή η χρήση τουαλέτας, έχει λάβει ευκαιρίες αυτονόμησης και έχει «διδαχθεί» τον τρόπο να τα καταφέρνει μόνο του από τα πιο απλά, όπως να βάλει και να βγάλει τα παπούτσια του ή το μπουφάν του, προτού φτάσει στην πόρτα του προνηπίου όπου όλα αυτά θα θεωρούνται πια κεκτημένα.

Πώς να αποφασίσετε χωρίς ενοχές

Φυσικά, τίποτα από όσα συζητούνται στο παρόν άρθρο δεν κρίνεται ωφέλιμο να αντιμετωπισθεί ως θέσφατο που έχει εφαρμογή σε κάθε οικογένεια, σε κάθε συνθήκη και φυσικά, σε κάθε παιδί. Την απάντηση θα την βρείτε εσείς, μέσα από τη δυναμική της οικογένειάς σας, τα οικονομικά και ψυχικά σας αποθέματα, την διαθέσιμη ή μη βοήθεια, τις προτεραιότητές σας ως οικογένεια τη δεδομένη στιγμή.

Είναι σημαντικό όταν τίθεται επί τάπητος το θέμα «για πρώτη φορά σχολείο» το πρώτο πράγμα που πρέπει να λαμβάνουμε υπόψιν να είναι όχι τόσο η ηλικία του παιδιού όσο:

• Η ιδιοσυγκρασία του παιδιού και το αναπτυξιακό του στάδιο: Αναζητά περισσότερα ερεθίσματα; Ρουφάει σαν σφουγγάρι νέες εμπειρίες; Τότε είναι έτοιμο, είτε είναι 2, είτε 3, είτε 4 ετών.
• Οι ανάγκες της οικογένειας: Αν η επιστροφή στην εργασία καθιστά τον σταθμό επιτακτική ανάγκη, αφήστε στην άκρη τις τύψεις. Τα παιδιά προσαρμόζονται θαυμάσια όταν οι γονείς νιώθουν σιγουριά.
• Οι διαθέσιμοι πόροι: Οικονομική δυνατότητα για φροντιστή, διαθέσιμη βοήθεια από την οικογένεια, αλλά και τα δικά σας ψυχικά αποθέματα.

Μην ξεχνάτε ότι ένα παιδί μπορεί να είναι εξίσου χαρούμενο, έξυπνο, ενεργητικό, δραστήριο και κοινωνικό, είτε πηγαίνει στον παιδικό σταθμό είτε όχι.

Στο τέλος της ημέρας, όσο πιο θετικά πλαισιώνουμε οι ίδιοι ως γονείς κάθε αλλαγή στη ζωή του παιδιού μας, τόσο θετικότερα θα ανταποκριθεί και το ίδιο, αργά η γρήγορα. Ζυγίστε, επιλέξτε και προχωρήστε με σταθερότητα και αυτοπεποίθηση, δεν είναι παρά ένα ακόμη θετικό βήμα παρά πέρα στην ζωή σας με το παιδί σας.

Αν το παιδί σας πρόκειται να ξεκινήσει άμεσα παιδικό σταθμό, προετοιμαστείτε διαβάζοντας περισσότερα για το πώς γίνεται η προσαρμογή στον παιδικό σταθμό στην Ελλάδα και συμβουλευτείτε τον απόλυτο οδηγό προσαρμογής στον παιδικό σταθμό.

Σημαντική Σημείωση: Οι πληροφορίες αυτού του ιστότοπου προορίζονται μόνο για ενημερωτικούς σκοπούς και δεν πρέπει να υποκαθιστούν τις ιατρικές συμβουλές του γιατρού, του παιδίατρου ή άλλου επαγγελματία υγείας.

Συχνές Ερωτήσεις

Σας προτείνουμε να παρακολουθήσετε: