Η περίοδος αμέσως μετά τη γέννηση ενός μωρού είναι αναμφίβολα μαγική και πρωτόγνωρη, τί συμβαίνει ωστόσο με το σώμα μας; Το γυναικείο σώμα καλείται να επανέλθει μετά από μια μακροχρόνια περίοδο αλλαγών (εγκυμοσύνη) ενώ παράλληλα έχει μπροστά του την ανάρρωση μετά τη γέννα. Η διαδικασία αυτή είναι μοναδική για κάθε γυναίκα και χρειάζεται χρόνο, υποστήριξη και φροντίδα.

Σήμερα θα αναλύσουμε όλα όσα συμβαίνουν στο σώμα και την ψυχολογία μας μετά τον τοκετό, προσφέροντας πρακτικές συμβουλές για μια όσο το δυνατόν πιο ομαλή αποκατάσταση.

Αιμορραγία μετά τη γέννα (Λόχια)

Η αιμορραγία μετά τον τοκετό είναι βασικό κομμάτι στην ανάρρωση μετά τη γέννα και μια απολύτως φυσιολογική διαδικασία καθαρισμού της μήτρας. Το αίμα που βλέπουμε δεν ονομάζεται περίοδος αλλά, λόχια.

Οι πρώτες 3-4 ημέρες: Η αιμορραγία είναι συνήθως πιο έντονη, το αίμα έχει ένα βαθύ κόκκινο χρώμα και μπορεί να παρατηρήσουμε και μικρούς θρόμβους αίματος.
Μετά από μία εβδομάδα: Το χρώμα γίνεται πιο ανοιχτό, ροζ ή ανοιχτό καφέ και η ποσότητα μειώνεται αισθητά.
Μετά από 4-6 εβδομάδες: Οι εκκρίσεις γίνονται αρκετά πιο αραιές, ανοιχτού καφέ ή κιτρινωπού χρώματος και σταδιακά σταματούν.

Τυπικά η αποβολή των λόχιων από το σώμα δεν είναι μια επώδυνη διαδικασία. Ωστόσο, θα αισθανθούμε ελαφρύ πόνο ή συσπάσεις κατά το πρώτο διάστημα στην κοιλιακή χώρα. Προκαλούνται από την προσπάθεια της μήτρας να επανέλθει στο αρχικό της μέγεθος, προ εγκυμοσύνης και παράλληλα οδηγούν το αίμα προς τα έξω.

Πότε να επικοινωνήσουμε με τον γιατρό: Αν παρατηρήσουμε πολύ μεγάλα πήγματα ή αν η σερβιέτα γεμίζει μέσα σε μία ώρα ή αν οι εκκρίσεις έχουν έντονη, δυσάρεστη οσμή, επικοινωνούμε με τον/την γυναικολόγο για μια εκτίμηση.

Ανάρρωση μετά από φυσιολογικό τοκετό vs καισαρική τομή

Η ανάρρωση μετά τη γέννα διαφέρει σημαντικά, ανάλογα με τον τρόπο που έρχεται στον κόσμο ένα μωρό.

Φυσιολογικός τοκετός

Σε περίπτωση φυσιολογικού τοκετού η ανάρρωση εστιάζεται στην περιοχή του περινέου. Είτε έγινε περινεοτομή είτε όχι, είτε υπήρξαν ράμματα είτε όχι, συχνά μετά από έναν φυσιολογικό τοκετό αισθανόμαστε την περιοχή του περινέου βαριά, πρησμένη και ευαίσθητη.

Φροντίδα: Τις πρώτες 24 ώρες μετά τον τοκετό θα βοηθήσουν κρύες κομπρέσες για να μειώσουμε το πρήξιμο ενώ η χρήση χαρτιού μετά από μια επίσκεψη στην τουαλέτα θα πρέπει να γίνεται ταμποναριστά με μεγάλη προσοχή. Η περιοχή θα πρέπει να πλένεται συχνά με χλιαρό νεράκι και κάποιες από τις 6-7 πλύσεις που κάνετε το 24ωρο να γίνονται και με σαπούνι ευαίσθητης περιοχής.
Χρόνος ανάρρωσης: Σε περίπτωση ραμμάτων συνήθως απαιτείται μια περίοδος 10 – 15 ημερών μέχρι να επουλωθούν αλλά η πλήρης ανάρρωση της περιοχής μπορεί να πάρει έως και μερικές εβδομάδες. Εάν παρατηρήσετε ότι από την τομή σας εκκρίνονται δύσοσμα υγρά, μιλήστε άμεσα με τη μαία και τον/την γυναικολόγο σας.

Καισαρική τομή

Η καισαρική τομή είναι ένα σοβαρό κοιλιακό χειρουργείο. Η ανάρρωση απαιτεί περισσότερο χρόνο και, φυσικά, ξεκούραση.

Φροντίδα τομής: Ελέγχουμε αρκετές φορές μέσα στη μέρα ώστε η τομή μας να είναι καθαρή και στεγνή. Αποφεύγουμε να σηκώνουμε βάρη (οτιδήποτε πιο βαρύ από το μωρό) για τουλάχιστον 6 εβδομάδες και ζητάμε βοήθεια στο σπίτι, ειδικά για τις πρώτες δύο εβδομάδες. Αν η τομή παρουσιάσει οίδημα ή δύσοσμα υγρά, επικοινωνείτε με τον/την γυναικολόγο σας.
Κίνηση: Συστήνεται ήπιο περπάτημα αρκετές φορές μέσα στη μέρα προς αποφυγή θρομβώσεων και ενεργοποίησης του εντέρου.

Θυμηθείτε: Eίτε γεννήσατε με καισαρική είτε φυσιολογικά, το σώμα υπέστη ένα έντονο «σοκ». Κατόπιν επικοινωνίας με τον/την γιατρό σας, μη διστάσετε να λάβετε παυσίπονα και αντιφλεγμονώδη που θα κάνουν την ανάρρωση μετά τη γέννα ευκολότερη. Τα περισσότερα, όπως η παρακεταμόλη και η ιβουπροφαίνη, είναι συμβατά με τον θηλασμό.

Ορμονικό rollercoaster

Αμέσως μετά την αποκόλληση του πλακούντα, τα επίπεδα των ορμονών (οιστρογόνα και προγεστερόνη) πέφτουν κατακόρυφα. Αυτή η ορμονική «ελεύθερη πτώση» μπορεί να προκαλέσει έντονα συμπτώματα, τα λεγόμενα συμπτώματα της λοχείας.

Εφίδρωση (ειδικά το βράδυ): Το σώμα προσπαθεί να αποβάλει όλα τα επιπλέον υγρά που συγκράτησε κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Οι νυχτερινές εφιδρώσεις είναι πολύ συχνές τις πρώτες εβδομάδες. Ντυθείτε ελαφρά, βαμβακερά και χρησιμοποιήστε a/c αν είναι απαραίτητο. Εφόσον τηρούνται οι κανόνες ασφαλείας, είναι ασφαλές και για τα νεογέννητα.
“Baby Blues”: Θα τα βιώσουν περίπου 8 στις 10 λεχώνες. Πρόκειται για ξαφνικά, φαινομενικά ανεξήγητα ξεσπάσματα με κλάμα, άγχος και κυκλοθυμία που εμφανίζονται 3-4 μέρες μετά τη γέννα και υποχωρούν φυσικά μέσα σε λίγες εβδομάδες. Προσοχή στη διάκριση baby blues και επιλόχειου κατάθλιψης.
Τριχόπτωση: Συχνά μετά τον τρίτο μήνα από τη γέννα, παρατηρούμε μαζική απώλεια μαλλιών. Είναι προσωρινό, φυσιολογικό και οφείλεται στην πτώση των οιστρογόνων. Ακολουθούμε μια πλήρη, ισορροπημένη διατροφή και αν το φαινόμενο είναι πολύ έντονο, συζητάμε με τον/την γιατρό μας το ενδεχόμενο βραχυχρόνιας λήψης κάποιου σχετικού συμπληρώματος διατροφής.
Δυσοσμία: Προκαλείται σε συνδυασμό της ορμονικής ανισορροπίας μετά τη γέννα και της αυξημένης εφίδρωσης και βοηθά τα νεογνά να εντοπίσουν τη μαμά τους.

Αποκατάσταση πυελικού εδάφους

Οι μύες του πυελικού εδάφους στηρίζουν τη μήτρα, την ουροδόχο κύστη και το έντερο. Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και του τοκετού, αυτοί οι μύες διατείνονται σε μεγάλο βαθμό με αποτέλεσμα να ατονήσουν.

Συμπτώματα: Ακράτεια ούρων, απώλεια αίσθησης για ούρηση, ή αίσθηση βάρους στην περιοχή.
Πώς να υποστηρίξουμε το πυελικό έδαφος μετά τη γέννα: Οι ασκήσεις Kegel (σύσφιξη και χαλάρωση των μυών της πυέλου) είναι εξαιρετικά ωφέλιμες. Επισκεπτόμαστε έναν ειδικό πυελικού εδάφους για να προτείνει το κατάλληλο ασκησιολόγιο και την κατάλληλη συχνότητα, σύμφωνα με την περίπτωσή μας.

Πόσος καιρός χρειάζεται για να επανέλθουν τα όργανα στη θέση τους μετά την γέννα;

Κατά την εγκυμοσύνη, τα εσωτερικά μας όργανα μετατοπίστηκαν για να κάνουν χώρο στο μωρό. Η επιστροφή τους στην αρχική τους θέση είναι μια σταδιακή διαδικασία που πραγματοποιείται κατά την ανάρρωση μετά τη γέννα.

Όργανο	Διαδικασία Επαναφοράς	Χρονικό Διάστημα
Μήτρα	Συρρικνώνεται από το μέγεθος καρπουζιού στο αρχικό της μέγεθος.	Περίπου 6 εβδομάδες
Έντερο & Στομάχι	Μετατοπίζονται πίσω στην κανονική τους θέση, καθώς μειώνεται η πίεση.	2 έως 4 εβδομάδες
Ουροδόχος Κύστη	Ανακτά τη χωρητικότητα και τον τόνο της μετά την πίεση που δέχτηκε.	Έως 6 εβδομάδες

Eξάντληση και συναισθηματικές μεταπτώσεις

Η έλλειψη ύπνου σε συνδυασμό με τη σωματική ανάρρωση από τον τοκετό ευνοεί την αίσθηση εξάντλησης που αισθανόμαστε κατά το πρώτο διάστημα μετά την έξοδο από το μαιευτήριο.

Πέρα από τον πόνο στο περίνεο ή την τομή, συχνά νιώθουμε ενοχλήσεις στην πλάτη και τον κορμό οφειλόμενες στους μαραθώνιους θηλασμούς και τη στάση σώματος. Ένα εργονομικό μαξιλάρι θηλασμού θα βοηθήσει σημαντικά. Η κούραση της λοχείας δεν είναι απλή νύστα, είναι μια βαθιά σωματική εξάντληση. Το σώμα απαιτεί να ρίξουμε ρυθμούς προκειμένου να φροντιστεί, να αναρρώσει, να επανέλθει σταδιακά σε φυσιολογική λειτουργία. Τις πρώτες εβδομάδες μετά τη γέννα είναι απαραίτητη οποιαδήποτε εξωτερική βοήθεια, είτε με το σπίτι είτε με το μωρό.

Επιλόχεια Κατάθλιψη

Είναι σημαντικό να διαχωρίσουμε τα “baby blues” από την επιλόχεια κατάθλιψη. Αν οι συναισθηματικές μεταπτώσεις, το έντονο άγχος, το αίσθημα απελπισίας ή η αδυναμία σύνδεσης με το μωρό επιμένουν για περισσότερο από λίγες εβδομάδες, δεν πρέπει να το αγνοήσουμε. Η επιλόχεια κατάθλιψη είναι μια ιατρική κατάσταση που επηρεάζει πολλές γυναίκες καθημερινά και αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά με τη σωστή ψυχολογική και ενίοτε και φαρμακευτική υποστήριξη. Υπάρχουν συμβατά σκευάσματα με τον θηλασμό, συμβουλευτείτε μια Πιστοποιημένη Σύμβουλο Γαλουχίας IBCLC.

Δίνουμε Χρόνο

Η ανάρρωση μετά τη γέννα δεν είναι αγώνας δρόμου, αλλά μαραθώνιος. Το σώμα μας χρειάστηκε 9 μήνες για να δημιουργήσει μια ζωή, επομένως είναι απόλυτα φυσικό να χρειαστεί τουλάχιστον τον ίδιο χρόνο για να ανακάμψει. Έχουμε ανάγκη από υποστήριξη και φροντίδα, όπως ακριβώς το μωρό μας, προκειμένου να καταφέρουμε να το φροντίσουμε με τη σειρά μας, όπως χρειάζεται. Πλούσια, ισορροπημένη διατροφή, καλή ενυδάτωση και όσο περισσότερη ξεκούραση γίνεται, μαζί με βοήθεια, είναι ό, τι θα χρειαστούμε για να διευκολύνουμε την ανάρρωση μετά τη γέννα. Be gentle!

Για μια ολοκληρωμένη προετοιμασία με αναλυτικές συμβουλές φροντίδας και αποκατάστασης, είτε γεννήσετε φυσιολογικά είτε με καισαρική τομή, βρείτε τα Προγεννητικά Μαθήματα της Μ for Mama εδώ.

Σημαντική Σημείωση: Οι πληροφορίες αυτού του ιστότοπου προορίζονται μόνο για ενημερωτικούς σκοπούς και δεν πρέπει να υποκαθιστούν τις ιατρικές συμβουλές του γιατρού, του παιδίατρου ή άλλου επαγγελματία υγείας.

Σας προτείνουμε να παρακολουθήσετε: