Γιατί τα λιπαρά είναι σημαντικά στη διατροφή των παιδιών;

Ως γονείς ένα κομμάτι που απασχολεί σημαντικά και εύλογα την προσοχή μας στην ανατροφή των παιδιών μας είναι η ποιότητα της διατροφής τους και το πόσα λιπαρά καταναλώνουν. Οι σημερινές γενιές γονέων δίνουν πολλή περισσότερη φροντίδα και προσοχή στο κομμάτι αυτό επιλέγοντας συνολικά μια πολύ πιο ισορροπημένη και θρεπτική διατροφική παλέτα για τα παιδιά τους. Στο παρόν άρθρο θα μιλήσουμε για το ρόλο των λιπαρών στην διατροφή των παιδιών και θα καταρρίψουμε μύθους του παρελθόντος που ακόμη καλά κρατούν.

Γιατί τα λιπαρά είναι απαραίτητα στην διατροφή των παιδιών;

Τα λιπαρά αποτελούν εξαιρετική πηγή ενέργειας για τον οργανισμό, κάτι που σε αντίθεση με ό,τι λανθασμένα ίσως πιστεύουμε, τα καθιστά αναπόσπαστο κομμάτι της παιδικής διατροφής. Τα παιδιά χρειάζονται πολύ περισσότερη ενέργεια αναλογικά με το βάρος τους σε σχέση με έναν ενήλικα και την ενέργεια αυτή μπορούν να τη βρουν όχι μόνο στους υδατάνθρακες και στις πρωτεΐνες αλλά και στα λιπαρά.

Κάτι άλλο που ίσως δε γνωρίζουμε για τα λιπαρά είναι ότι αποτελούν δομικό στοιχείο του ανθρώπινου εγκεφάλου. Συγκεκριμένα, ο εγκέφαλός μας αποτελείται κατά 60% από λίπος. Ειδικότερα, τα ω-3 λιπαρά οξέα (DHA), που βρίσκουμε σε ψάρια όπως ο σολομός και η σαρδέλα, έχουν συνδεθεί με καλύτερη γνωστική ανάπτυξη, συγκέντρωση και μνήμη στα παιδιά ενώ είναι θεμελιώδη για τη δομή και τη λειτουργία των νευρικών κυττάρων. Έρευνες έχουν δείξει ότι η επαρκής πρόσληψη ω-3 σχετίζεται με καλύτερη μνήμη, προσοχή και σχολική επίδοση στα παιδιά.

Εκτός από βόμβα ενέργειας, τα λιπαρά συμβάλλουν στο σημαντικό έργο απορρόφησης των βιταμινών Α, D, E και Κ, των λεγόμενων λιποδιαλυτών βιταμινών. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι χωρίς λιπαρά στη διατροφή τους, τα παιδιά δεν μπορούν να αξιοποιήσουν πλήρως αυτές τις ζωτικές βιταμίνες, που συμβάλλουν στην όραση, στην υγεία των οστών, στην ανοσία και στην πήξη του αίματος, ακόμη και αν η διατροφή τους είναι πλούσια σε αυτές. Απλά παραμένουν ανεκμετάλλευτες καθώς μειώνεται η απορρόφησή τους, απουσία λίπους.

Ποια λιπαρά να επιλέξω για τη διατροφή του παιδιού μου;

Ωστόσο, δεν είναι όλα τα λιπαρά ίδια και εδώ είναι το σημείο που συχνά γίνεται η παρανόηση και αποδίδεται η ταμπέλα «απαγορευμένα» στα λιπαρά. Λιπαρά θα βρούμε σε όλα τα έλαια, φυτικά ή ζωικά, σε όλους τους ξηρούς καρπούς και τα παράγωγά τους, στο κρέας και στα επεξεργασμένα προϊόντα του όπως τα αλλαντικά, στο αβοκάντο, στα λιπαρά ψάρια, στα τηγανιτά τρόφιμα, στα γλυκά αλλά και σε όλες τις επεξεργασμένες τροφές του σούπερ μάρκετ.

Φυσικά, μια διατροφή αποκλεισμένη από όλα τα παραπάνω θα ήταν ελλιπής και θα δημιουργούσε σημαντική ανισορροπία στον ανθρώπινο οργανισμό ενώ η πραγματικότητα είναι ότι δεν υπάρχει κανένας λόγος να αποκλείσουμε τα λιπαρά από τη διατροφή του παιδιού μας, γνωρίζοντας πια πόσο ωφέλιμα είναι. Το μόνο που έχουμε να κάνουμε είναι έναν «ποιοτικό έλεγχο» του πιάτου το οποίο προσφέρουμε καθημερινά στο οικογενειακό τραπέζι.

Έτσι, προκρίνονται επιλογές όπως το ελαιόλαδο, το αβοκάντο, τα λιπαρά ψάρια και οι ξηροί καρποί (πάντα προσφερόμενοι σε μορφή κατάλληλη για την ηλικία του παιδιού) και συστήνεται να αποφεύγεται η συχνή κατανάλωση τηγανιτών ή επεξεργασμένων τροφίμων όπως τα αλλαντικά ή τα συσκευασμένα γλυκά και προϊόντα ζύμης ευρείας κατανάλωσης που βρίσκουμε στα σούπερ μάρκετ (κρουασάν, τσουρέκια, κ.α)

Φοινικέλαιο και παιδική διατροφή

Το φοινικέλαιο είναι ένα φυτικό έλαιο ευρέως διαδεδομένο που χρησιμοποιείται σε μεγάλο ποσοστό στη βιομηχανία τροφίμων. Σύμφωνα με μελέτες το φοινικέλαιο αποτελεί σημαντική πηγή κορεσμένων λιπαρών και, όταν η κατανάλωσή του είναι υψηλή, συνδέεται με παράγοντες κινδύνου για καρδιαγγειακές παθήσεις. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) στις νέες του οδηγίες για τα κορεσμένα και τρανς λιπαρά αναφέρει ότι το συνολικό ποσοστό ενέργειας από κορεσμένα λιπαρά δεν πρέπει να ξεπερνά το 10% της ημερήσιας ενεργειακής πρόσληψης, για παιδιά από 2 ετών και άνω.

Εύλογα εξηγείται από τα παραπάνω η «ενοχοποίηση» του φοινικέλαιου, ωστόσο, ας παραμείνουμε ψύχραιμοι. Το φοινικέλαιο δεν είναι κάτι που χρησιμοποιούμε καθημερινά στην κουζίνα του σπιτιού μας. Ακολουθώντας μια πλούσια μεσογειακή διατροφή με πληθώρα φρούτων, λαχανικών και καλών λιπαρών, δεν έχουμε λόγο να ανησυχούμε. Τα παιδιά μας καταναλώνουν φοινικέλαιο μόνο μέσα από τα συσκευασμένα προϊόντα του σούπερ μάρκετ ενώ είναι γεγονός πώς τα τελευταία χρόνια γίνεται μια παγκόσμια προσπάθεια μείωσης της χρήσης του φοινικέλαιου, ακόμη και στα συσκευασμένα προϊόντα και πλέον υπάρχουν στα ράφια πολύ πιο θρεπτικές επιλογές.  

Προτιμήστε σπιτικές παρασκευές για τα σνακ του παιδιού σας με πρωταγωνιστή το ελαιόλαδο και περιορίστε τα επεξεργασμένα και συσκευασμένα τρόφιμα του εμπορίου όπως κριτσίνια, μπάρες δημητριακών και μπισκότα. Μάθετε να διαβάζετε πίσω από τη διατροφική ετικέτα των τροφίμων και να αποκωδικοποιείτε τον πίνακα με τη διατροφική δήλωση κάθε προϊόντος που μπαίνει στο ντουλάπι του σπιτιού σας και κάνετε έτσι επιλογές που μετράνε.

Πώς να εμπλουτίσω την διατροφή του παιδιού με «καλά» λιπαρά;

Φροντίστε σε κάθε γεύμα που προσφέρετε στο παιδί σας να περιλαμβάνεται μια πηγή ωφέλιμων λιπαρών. Αυτό μπορείτε εύκολα να το πετύχετε περιχύνοντας τα λαχανικά του με λίγο ωμό ελαιόλαδο, βάζοντας λίγο αβοκάντο μαζί με το αυγό του στο πρωινό, αλείφοντας αμυγδαλοβούτυρο στο ψωμί που παίρνει για σνακ στο σχολείο ή προσθέτοντας λίγο τριμμένο φουντούκι στο γιαούρτι με φρούτα που θα φάει το απόγευμα.

Καταναλώστε σε εβδομαδιαία βάση λιπαρά ψάρια οικογενειακώς στο σπίτι (ιδανικά 2 φορές την εβδομάδα) και όσο αφορά στην κατανάλωση κρέατος, προτιμήστε παρασκευές με ατόφιο, μη επεξεργασμένο κρέας όπως ο κιμάς έναντι των αλλαντικών (μπέικον/λουκάνικο).

Για τα γλυκά που καταναλώνετε στο σπίτι, αφήστε τα κρουασάν στο ράφι του σούπερ μάρκετ και προτιμήστε σπιτικές παρασκευές με άλευρα και βούτυρα καρπών, φρούτα φρέσκα και αποξηραμένα, βρώμη, γιαούρτι κ.α. Μια σχετική αναζήτηση στο διαδίκτυο θα σας εξασφαλίσει πληθώρα ελκυστικών και θρεπτικών συνταγών με ελαιόλαδο και ίσως θα έπρεπε να το ξανασκεφτείτε αν χρησιμοποιείτε λάδι καρύδας καθώς η επίδρασή του στο λιπιδαιμικό προφίλ μοιάζει με αυτό των ζωικών λιπαρών και δεν είναι πιο υγιεινό από το ελαιόλαδο.

Τα λιπαρά δεν είναι εχθρός μα πολύτιμος σύμμαχος στην διατροφή του παιδιού μας, αρκεί να κάνουμε σωστές, θρεπτικές επιλογές. Το κλειδί κι εδώ βρίσκεται στην ισορροπία. Γνωρίζοντας πώς να διακρίνουμε ποια λιπαρά είναι ωφέλιμα και ποια όχι, εξασφαλίζουμε στο παιδί μας μια διατροφή πλούσια σε όλα τα θρεπτικά συστατικά που χρειάζεται, με ποικιλία και γεύση.

Αν τώρα ξεκινάτε το ταξίδι στον μαγικό κόσμο των τροφών, στο Σεμινάριο Εισαγωγής Στερεών Τροφών  με την σύμβουλο διατροφής Καμαρίτη Ειρήνη @Tiefagasimero αναλύουμε διεξοδικά τους ιδανικούς συνδυασμούς τροφίμων μαθαίνοντάς σας πώς να «χτίζετε» ένα πιάτο γεμάτο ποικιλία, θρέψη και, φυσικά, γεύση.

Σημαντική Σημείωση: Οι πληροφορίες αυτού του ιστότοπου προορίζονται μόνο για ενημερωτικούς σκοπούς και δεν πρέπει να υποκαθιστούν τις ιατρικές συμβουλές του γιατρού, του παιδίατρου ή άλλου επαγγελματία υγείας.

Σας προτείνουμε να παρακολουθήσετε: