Οθόνες και παιδιά: πόσο screen time επιτρέπεται ανά ηλικία

Ο συνδυασμός οθόνες και παιδιά είναι ένα θέμα που απασχολεί όλο και περισσότερους γονείς σήμερα. Πόσο screen time είναι τελικά αποδεκτό και τι λένε οι ειδικοί;

Φυσικά, η τεχνολογία καλπάζει και όλα πλέον βασίζονται σε αυτή. Είναι παρωχημένο να μιλάμε για ένα σπίτι «χωρίς οθόνες» και για ατελείωτο, άγριο παιχνίδι στις αλάνες και στις πλατείες μέχρι να δύσει ο ήλιος, όσο κι αν στη θύμηση τέτοιων αναμνήσεων μας τυλίγει μια γλυκιά νοσταλγία.

Τα παιδιά μας μεγαλώνουν σε έναν εντελώς διαφορετικό κόσμο και θα έχουν εντελώς διαφορετικά ερεθίσματα. Στόχος δεν είναι να ρίξουμε στην πυρά κινητά, tablet και λοιπές οθόνες, στόχος είναι να καλλιεργήσουμε τον τεχνολογικό αλφαβητισμό τους και να θέσουμε από νωρίς τις καταλληλότερες βάσεις για μια λελογισμένη χρήση που δεν επιβαρύνει την λειτουργικότητα και την ανάπτυξη του παιδιού.

Από ποια ηλικία επιτρέπονται οι οθόνες στα παιδιά;

0-2 ετών: Δε μου αρέσει να γίνομαι απόλυτη αλλά, εδώ αγάπες, απλά δεν έχω επιλογή. Στην ηλικία αυτή η χρήση οθονών, έστω και περιστασιακά, δεν παρέχει απολύτως κανένα θετικό ερέθισμα στα παιδιά. Η θέαση είναι παθητική, ο εγκέφαλος εκπαιδεύεται στο να αδρανοποιείται και το μωρό απλά «καταναλώνει» οπτικοακουστικό περιεχόμενο χωρίς καμία διάδραση. Μπορεί να γίνει εξαίρεση στα πλαίσια περιστασιακής χρήσης για βιντεοκλήση με αγαπημένα πρόσωπα, και αυτό με μέτρο και όχι σε καθημερινή βάση.

2-5 ετών: Μπορούμε σταδιακά να αρχίσουμε να εντάσσουμε τη χρήση οθονών με το κατάλληλο περιεχόμενο, σύμφωνα με την ηλικία του παιδιού. Προτείνονται μικρά σε διάρκεια παιδικά προγράμματα με αργή εναλλαγή εικόνων, ιδανικά όχι παραπάνω από λίγες φορές την εβδομάδα. Οι συστάσεις μας λένε ότι καλό είναι να μην υπερβαίνουμε τη μία ώρα ημερησίως ενώ αν καθίσουμε να παρακολουθήσουμε όλοι μαζί μια μικρή παιδική ταινία, η χρήση οθόνης μπορεί να μετατραπεί σε μέσο σύνδεσης και εξαιρετική αφορμή για συζήτηση.

Φυσικά, εκεί που είστε ήμουνα και εδώ που είμαι θα έρθετε, λέει ο σοφός λαός.

Όταν μιλάμε για οθόνες και παιδιά, ξέρουμε πολύ καλά ότι στην πλειονότητα των περιπτώσεων η χρήση οθόνης επιλέγεται ως έσχατη λύση για να καταφέρετε να κάνετε ένα μπάνιο χωρίς να βγείτε με τις σαπουνάδες ή για να πάρετε αυτά τα απαραίτητα 5’ λεπτά ηρεμίας, ειδάλλως θα εκραγείτε.

Είναι οκ. Είναι η ζωή μας τέτοια και μην έχετε τύψεις για αυτό.

Είναι οκ να έχει το νήπιό σας ένα 20’ λεπτο οθόνης για να καταφέρετε επιτέλους να λουστείτε.

Οθόνες και παιδιά: βασικοί κανόνες χρήσης

Όταν μιλάμε για οθόνες και παιδιά, είναι σημαντικό να μην εστιάζουμε μόνο στην ηλικία αλλά και στον τρόπο χρήσης. Aποφεύγουμε τη χρήση οθονών αμέσως πριν τον ύπνο καθώς είναι πιθανό να προκαλέσουν υπερένταση στα παιδιά και να διαταράξουν τη νύχτα μας. Μετακινούμε το screen time αρκετή ώρα νωρίτερα από τη ρουτίνα ύπνου.

Αποφεύγουμε να δίνουμε οθόνη την ώρα του φαγητού. Επιδιώκουμε μια συνειδητή σχέση με το φαγητό και προτιμάμε να καθόμαστε όλοι μαζί στο οικογενειακό τραπέζι και να συζητάμε, ενώ τρώμε. Για τις περιπτώσεις που αυτό δεν είναι εφικτό, ας ανοίξουμε το ραδιόφωνο ή ας βάλουμε ένα ηχητικό παραμύθι στο background, ενώ τρώει το παιδί μας.

Προσυμφωνούμε τη διάρκεια του screen time. Συχνά τα νήπια δεν είναι σε θέση να αντιληφθούν την έννοια του χρόνου με τον τρόπο που το κάνουμε εμείς, οι ενήλικες. Ενημερώνουμε ότι «θα δεις 3 επεισόδια» ή ότι «η οθόνη θα κλείσει όταν ο δείκτης του ρολογιού φτάσει εδώ». Βοηθάμε έτσι το παιδί να αντιληφθεί και να αποδεχτεί ευκολότερα το όριο.

Προσέχουμε η χρήση οθονών να μην έρχεται ως αποτέλεσμα γκρίνιας, βαρεμάρας ή εκνευρισμού αλλά ούτε και ως ανταμοιβή ή επιβράβευση. Αν αποτελεί εύκολη λύση για εμάς, τότε το ίδιο καλλιεργούμε και στο παιδί και «σαμποτάρουμε» άθελά μας την κατανόηση των συναισθημάτων από μέρους του και την ανάπτυξη της φαντασίας και της δημιουργικότητάς του.

Τέλος, αυτοοριοθετούμαστε. Πασχίζουμε να βάλουμε όρια σε ένα τρίχρονο ενώ δεν κάνουμε βήμα χωρίς το κινητό μας. Πιστεύετε άραγε ότι τα λόγια μας έχουν μεγαλύτερη επίδραση πάνω τους έναντι των πράξεών μας; Ακούγεται παιδικό αλλά λειτουργεί, απλά αφήστε τη συσκευή αθόρυβη σε άλλο δωμάτιο, όταν περνάτε χρόνο με τα παιδιά σας. Ίσως εκπλαγείτε και προβληματιστείτε αν αισθανθείτε σημάδια εξάρτησης. Οθόνες και παιδιά VS οθόνες και ενήλικες 0-1.

Τι κάνουμε αν το παιδί έχει συνηθίσει τις οθόνες;

Eίναι κι αυτό μέσα στα πλαίσια της καθημερινότητας. Λίγο οι διακοπές, λίγο ένα σαββατοκύριακο στη γιαγιά και τον παππού, δε θέλει και πολύ για να ζητάει καθημερινά το παιδί μας οθόνη. Το κόψιμο «μαχαίρι» συχνά δε βοηθά εδώ και φέρνει τα αντίθετα αποτελέσματα. Ας προσπαθήσουμε σε πρώτη φάση να μειώσουμε τη διάρκεια και ύστερα τη συχνότητα μέσα στην εβδομάδα. Εκμεταλλευόμαστε τον καιρό και προτείνουμε βόλτες έξω ή, εναλλακτικά, εντάσσουμε το παιδί στις δραστηριότητές μας εντός σπιτιού. Φτιάχνουμε μπισκότα μαζί ή κάνουμε ξεκαθάρισμα στο ντουλάπι με τα τάπερ. Στην πραγματικότητα, στην ηλικία αυτή πάντα θα επιλέγουν λίγο πολύτιμο, ποιοτικό χρόνο μαζί μας, έναντι των οθονών.

Αργά αλλά σταθερά θα επανέλθουμε στο πρόγραμμά μας.

Το θέμα οθόνες και παιδιά χρειάζεται ισορροπία, όρια και συνέπεια από την πλευρά των γονέων. Οι οθόνες είναι παντού στη ζωή μας και θα είναι ακόμη περισσότερο στη ζωή των παιδιών μας. Θέτοντας σταθερά όρια από την αρχή, με βάση την ηλικία του μωρού χτίζουμε το καταλληλότερο πλαίσιο για μια χρήση συνειδητή και λελογισμένη, που μπορεί να προσφέρει ακόμη και οφέλη για τα παιδιά.

Συχνές ερωτήσεις για οθόνες και παιδιά

Σημαντική Σημείωση: Οι πληροφορίες αυτού του ιστότοπου προορίζονται μόνο για ενημερωτικούς σκοπούς και δεν πρέπει να υποκαθιστούν τις ιατρικές συμβουλές του γιατρού, του παιδίατρου ή άλλου επαγγελματία υγείας.

Σας προτείνουμε να παρακολουθήσετε: