Πότε είναι η κατάλληλη ηλικία να ξεκινήσει το παιδί μου παιδικό σταθμό;

To αιώνιο δίλημμα των τυχερών που έχουν την επιλογή. Να πάει σχολείο ή να μείνει σπίτι; Και, πότε είναι η κατάλληλη ηλικία να ξεκινήσει παιδικό σταθμό;

Πλησιάζει η άνοιξη και είναι περίοδος προσαρμογής για πολλά μωρά ή νήπια στους σταθμούς. Επειδή λοιπόν λαμβάνω συχνά την ερώτηση αυτή στα μηνύματά σας, θέλησα σήμερα με αυτό το άρθρο να συζητήσουμε λίγο το θέμα αυτό που συχνά σας προβληματίζει αρκετά.

Αν έχετε τη δυνατότητα να πάρετε ένα μεγαλύτερο διάλειμμα από την εργασία σας, αν το τρέχον διάστημα σας βρίσκει χωρίς εργασία, αν επιστρέφετε στη δουλειά άλλα έχετε την οικονομική δυνατότητα να προσλάβετε βοήθεια επί πληρωμή ή έχετε διαθέσιμο φροντιστή για το μωρό και σκέφτεστε τί να προτιμήσετε, σχολείο ή σπίτι, ελάτε να το πιάσουμε από την αρχή.

Να πάει σχολείο ή να μείνει σπίτι;

Είναι μια πολύ συχνή ερώτηση που λαμβάνω αλλά θα ήθελα να μετατοπίσουμε λίγο το βάρος εδώ όχι τόσο στο αν, αλλά στο πότε. Πότε σύμφωνα με μελέτες είναι η καταλληλότερη στιγμή για το μωρό μας να πάει πρώτη φορά σχολείο, εφόσον δεν συντρέχουν υποχρεωτικοί λόγοι; Εξαρτάται, θα πώ εκ πρώτης. Έχουμε ένα βρεφάκι, λίγων μόλις μηνών ή ένα μεγαλύτερο μωρό; Μήπως ακόμη να έχουμε και ένα νηπιάκι που έχει πια ξεπεταχτεί και απέχει αρκετά από την “μωρουδίστικη” φάση;

To νόημα εδώ είναι να ζυγίσουμε το όφελος έναντι του κόστους. Όσο μικρότερο είναι ένα παιδί τόσο το κόστος υπερέχει του οφέλους, σε βαθμό σημαντικό αφού επηρεάζεται η υγεία του βρέφους, τόσο η σωματική όσο και η ψυχική.

Ένα βρέφος λίγων μόλις μηνών είναι λογικό να μην έχει αναπτύξει ένα δυνατό ανοσοποιητικό προκειμένου να παλέψει όλες τις απανωτές ιώσεις που συνοδεύουν συχνά τον πρώτο χρόνο του παιδιού στον σταθμό και τελικά καταλήγει να παραμένει περισσότερο στο σπίτι και λιγότερο στο σχολείο. Επιπλέον, σε αυτή την τόσο τρυφερή βρεφική ηλικία και εφόσον υπάρχει αυτή η επιλογή είναι σαφέστατα προτιμότερο να περνάει την μέρα του στη θαλπωρή του σπιτιού μας, με έναν οικείο σε αυτόν φροντιστή, έως ότου είναι έτοιμο αναπτυξιακά να ανοίξει τα φτερά του και να πετάξει προς τους ορίζοντες της κοινωνικοποίησης.

Τι να προτιμήσω αν έχω μεγαλύτερο παιδί;

Αν το μωρό μας έχει ξεπεράσει την βρεφική ηλικία και αναρωτιέστε αν τώρα είναι μια καλή στιγμή να εξετάσετε το ενδεχόμενο να ξεκινήσει παιδικό σταθμό,ή αν έφτασε κιόλας κοντά στα 3 και αναρωτιέστε αν θα ήταν καλύτερο να περνούσε ένα χρόνο στον παιδικό σταθμό πριν την υποχρεωτική φοίτηση του νηπιαγωγείου, η παρακάτω μελέτη ίσως σας βοηθήσει να βάλετε τις σκέψεις σας σε μία σειρά.

Σύμφωνα με αυτήν λοιπόν, εν ολίγοις και εφόσον δεν συντρέχουν άλλοι υποχρεωτικοί λόγοι να πάει ένα παιδί στον παιδικό σταθμό, τα δύο έτη χαρακτηρίζονται ως ένα κομβικό ορόσημο γύρω από την απόφαση περί προσχολικής αγωγής. Παιδιά που ξεκίνησαν να φοιτούν σε παιδικό σταθμό μετά την ηλικία των δύο ετών και πιο κοντά σε αυτή των τριών, έχουν σημαντικό γνωστικό προβάδισμα στο νηπιαγωγείο έναντι αυτών που παρέλειψαν το στάδιο του παιδικού σταθμού ενώ όσα ξεκίνησαν την προσχολική εκπαίδευση κάτω των 2 ετών, παρουσίασαν χαμηλότερες ψυχοκοινωνικές δεξιότητες.

Αξίζει να μείνουμε λίγο περισσότερο εδώ καθώς η μελέτη αυτή καταδεικνύει πως ο παιδικός σταθμός αυτός κάθε αυτός επιδρά με διαφορετικό τρόπο στα παιδιά ανάλογα στην φάση τη οποία τα ίδια βρίσκονται. Δηλαδή, όσο πιο δεκτικό και ώριμο (συναισθηματικά και αναπτυξιακά κυρίως) είναι ένα παιδί, τόσο περισσότερες οι πιθανότητες να λειτουργήσει υπέρ και στο μέλλον η φοίτηση του σε παιδικό σταθμό. Αντίθετα, αν «βιαστούμε» να επισπεύσουμε τις διαδικασίες της προσχολικής εκπαίδευσης αφήνοντας στην άκρη το αναπτυξιακό στάδιο του παιδιού και την ψυχοκινητική του ανάπτυξη, ενδεχομένως τελικά αυτό να μας γυρίσει μπούμερανγκ και να μην έχουμε την βέλτιστη δυνατή επιρροή που θα μπορούσαμε να έχουμε σε διαφορετική περίπτωση.

Πρώτα παιδικό σταθμό ή προνήπιο;

Αν ανήκετε στην κατηγορία γονέων με νήπιο και είστε στο μεταίχμιο για το αν θα επιλέξετε έναν χρόνο προσχολικής αγωγής πριν το υποχρεωτικό πια προνήπιο, αυτή η έρευνα έρχεται μάλλον να σας βγάλει από τη δύσκολη θέση αφού εντοπίζει διαφορά στα νήπια τα οποία εισήχθησαν κατευθείαν στο εκπαιδευτικό σύστημα μέσω της υποχρεωτικής εκπαίδευσης και σε αυτά για τα οποία προηγήθηκε ένας χρόνος προσχολικής αγωγής. Τα τελευταία παρουσίασαν συνολικά καλύτερο γνωστικό υπόβαθρο ένώ μελλοντικά είχαν χαμηλότερες πιθανότητες να επαναλάβουν τη φοίτηση στην ίδια τάξη.

Στο ίδιο μήκος κύματος βρίσκεται και πλευρά των ψυχολόγων οι οποίοι ήδη εντοπίζουν αυξημένη ανάγκη για κοινωνικοποίηση και αλληλεπίδραση σε νέο πλαίσιο πέραν της οικογενειακής εστίας για νήπια μεγαλύτερα των δύο ετών. Ενώ, σημαντικό είναι εδώ να σταθούμε και στο πρακτικό όφελος της προετοιμασίας που προσφέρει η προσχολική αγωγή έναντι της απευθείας ένταξης στο προνήπιο.

Το παιδί έχει ήδη έρθει σε επαφή με τον τρόπο που λειτουργεί ένα σχολικό πλαίσιο, έχει λάβει πρακτική βοήθεια σε θέματα αυτοεξυπηρέτησης όπως η σίτιση ή η χρήση τουαλέτας, έχει λάβει ευκαιρίες αυτονόμησης και έχει «διδαχθεί» τον τρόπο να τα καταφέρνει μόνο του από τα πιο απλά, όπως να βάλει και να βγάλει τα παπούτσια του ή το μπουφάν του, προτού φτάσει στην πόρτα του προνηπίου όπου όλα αυτά θα θεωρούνται πια κεκτημένα.

Και τελικά, Χρύσα, να πάει σχολείο ή να μείνει σπίτι;

Φυσικά, τίποτα από όσα συζητούνται στο παρόν άρθρο δεν κρίνεται ωφέλιμο να αντιμετωπισθεί ως θέσφατο που έχει εφαρμογή σε κάθε οικογένεια, σε κάθε συνθήκη και φυσικά, σε κάθε παιδί. Είναι σημαντικό όταν τίθεται επί τάπητος το θέμα «για πρώτη φορά σχολείο» χωρίς να υπάρχει επιτακτική ανάγκη (παραδείγματος χάριν λόγω δουλειάς των γονέων και απουσία άλλων εναλλακτικών λύσεων), το πρώτο πράγμα που πρέπει λαμβάνουμε υπόψιν να είναι όχι τόσο η ηλικία του όσο η ιδιοσυγκρασία και το αναπτυξιακό στάδιο στο οποίο βρίσκεται.

Μπορεί το μωρό μας να μην είναι ποτέ όσο μικρό ή μεγάλο κρίνει ο οποιοσδήποτε για να ξεκινήσει σχολείο όμως μπορεί να διανύει την περίοδο εκείνη κατά την οποία το σχολείο έχει πραγματικά να του προσφέρει ερεθίσματα και να «γεμίσει» με έναν νέο και πιο συναρπαστικό τρόπο την καθημερινότητά του. Μπορεί να είναι πραγματικά στην φάση εκείνη στην οποία ρουφάει κάθε νέα εμπειρία και ερέθισμα και η αλλαγή είναι εμφανής επάνω του, μέρα με την ημέρα. Τότε, χωρίς επιφύλαξη είναι η καταλληλότερη στιγμή να ξεκινήσει ένα παιδί το σχολείο. Είτε είναι δύο, είτε τριών, είτε τεσσάρων ετών.

‘Έτσι, όπως συμβαίνει με τόσα άλλα ερωτήματα, κι αυτό δεν μπορεί να έχει μια καθολική και πανανθρώπινη απάντηση. Την απάντηση θα την βρείτε εσείς, μέσα από τη δυναμική της οικογένειάς σας, τα οικονομικά και ψυχικά σας αποθέματα, την διαθέσιμη ή μη βοήθεια, τις προτεραιότητές σας ως οικογένεια τη δεδομένη στιγμή.

Αν η ανάγκη να πάει το παιδί σχολείο είναι επιτακτική, είναι ανώφελο να φορτωθούμε με επιπλέον τύψεις. Κάνουμε το καλύτερο που μπορούμε με βάση τα δεδομένα που ισχύουν στη δική μας οικογένεια.

Αν πάλι έχουμε εναλλακτική επιλογή, ζυγίζουμε τα υπερ και τα κατά που προαναφέραμε και πάλι παίρνουμε μια απόφαση βασισμένη στις δικές μας ανάγκες και προτεραιότητες, απαλλαγμένοι από ενοχές ή δεύτερες σκέψεις.

Ένα παιδί μπορεί να είναι εξίσου χαρούμενο, έξυπνο, ενεργητικό , δραστήριο και κοινωνικό, είτε πηγαίνει στον παιδικό σταθμό είτε όχι.

Στο τέλος της ημέρας πάντα να θυμάστε ότι όσο πιο θετικά πλαισιώνουμε οι ίδιοι ως γονείς κάθε αλλαγή στη ζωή του παιδιού μας, τόσο θετικότερα θα ανταποκριθεί και το ίδιο, αργά η γρήγορα. Ζυγίστε, επιλέξτε και προχωρήστε με σταθερότητα και αυτοπεποίθηση, δεν είναι παρά ένα ακόμη θετικό βήμα παρά πέρα στην ζωή σας με το παιδί σας.

Σημαντική Σημείωση: Οι πληροφορίες αυτού του ιστότοπου προορίζονται μόνο για ενημερωτικούς σκοπούς και δεν πρέπει να υποκαθιστούν τις ιατρικές συμβουλές του γιατρού, του παιδίατρου ή άλλου επαγγελματία υγείας.

Σας προτείνουμε να παρακολουθήσετε: