5 λόγοι που τα νήπια καταρρέουν

Γιατί τα νήπια καταρρέουν; Eίμαι σίγουρη ότι όσο διαβάζετε αυτές τις γραμμές σας έρχονται διάφορες ιδέες στο μυαλό, από το γιατί ξεφλουδίσατε τη μπανάνα από την κάτω πλευρά και όχι από την πάνω μέχρι το γιατί κόψατε το τοστ σε τρίγωνο σχήμα, αχ αυτό το τοστ! Πριν νιώσετε ότι αποτύχατε σα γονιός στο επόμενο ξέσπασμα καταμεσής του σούπερ μάρκετ, πάρτε μια βαθιά ανάσα και πάμε να δούμε τί κρύβεται πίσω από ένα νήπιο που χτυπιέται σα χταπόδι, σύμφωνα με την επιστήμη.

5 λόγοι που τα νήπια καταρρέουν

1. Ο ανώριμος προμετωπιαίος φλοιός. Σύμφωνα με μελέτες, ο εγκέφαλος των νηπίων είναι σαν ένα σπίτι υπό κατασκευή. Το σημείο που ελέγχει τη λογική και την παρόρμηση δεν έχει αναπτυχθεί πλήρως μέχρι τα πρώτα χρόνια της ενηλικίωσης. Στα 2 και τα 3, το παιδί κυβερνάται από το συναισθηματικό κέντρο του εγκεφάλου του που ονομάζεται αμυγδαλή και η οποία κρύβεται πίσω από θορυβώδεις αντιδράσεις και σωματικά ξεσπάσματα, καθιστώντας τον αυτοέλεγχο βιολογικά αδύνατο σε στιγμές έντασης. Δεν κάνετε κάτι λάθος ούτε μεγαλώνετε ένα κακομαθημένο επειδή σας άκουσε όλο το τετράγωνο. Είναι βιολογική αντίδραση, απόλυτα φυσιολογική για την ηλικία του..

2. Συναισθηματική υπερφόρτωση. Τα νήπια βιώνουν δυσανάλογα μεγάλα συναισθήματα έναντι του λεξιλογίου τους που παραμένει ακόμη φτωχό, στη φάση αυτή. Αυτό το κενό δημιουργεί τεράστια απογοήτευση και εκνευρισμό, όταν το μυαλό τους είναι σαν να τρέχει ξέφρενα αλλά η γλώσσα τους  και οι δεξιότητές τους μοιάζουν να υστερούν, ακόμη. Θέλουν να δέσουν τα κορδόνια τους, αλλά οι κινητικές τους δεξιότητες δεν ακολουθούν, θέλουν να ζητήσουν παραπάνω χρόνο παιχνιδιού στην παιδική χαρά αλλά η γλωσσική τους ανάπτυξη δεν έχει φτάσει ακόμη σε αυτό το επίπεδο. Με απλά λόγια, βιώνουν την απόλυτη έλλειψη ελέγχου και η κατάρρευση είναι συχνά μια προσπάθεια τους για ανάκτηση της αυτονομίας.

3. HALT. Ακρωνύμιο για Hungry, Angry, Lonely, Tired. Βλέπουμε δηλαδή πόσο σημαντική είναι η κάλυψη των βιολογικών αναγκών των νηπίων, σε μια περίοδο ραγδαίας εγκεφαλικής και νοητικής ανάπτυξης, προκειμένου να προληφθεί ένα ακόμη ξέσπασμα. Πράγματι, φαίνεται απλό αλλά παρατηρήστε πόσο διαφορετικά εξελίσσεται μια μέρα στη ζωή ενός τρίχρονου που έχει κοιμηθεί σωστά, έχει φάει όσο χρειάζεται, είναι ρυθμισμένο συναισθηματικά και έχει λάβει ποιοτικό χρόνο με τον/τους κύριους φροντιστές του.

4. Έλλειψη ρουτίνας και προβλεψιμότητας. Τα μικρά παιδιά νιώθουν ασφάλεια μέσα από τη σταθερότητα. Η προβλεψιμότητα στη καθημερινότητα (ύπνος, φαγητό, δραστηριότητες) βοηθά το παιδί να ξέρει τί να περιμένει και να προετοιμάζεται εσωτερικά από μόνο του. Όταν το πρόγραμμα αλλάζει συχνά ή επικρατεί αβεβαιότητα, μπορεί να εμφανιστούν περισσότερα ξεσπάσματα ως αποτέλεσμα της προσπάθειας για ανάκτηση της αυτονομίας που αναφέρθηκε και παραπάνω. Μπορεί να αισθάνεστε ενοχές που «κυνηγάτε» μόνιμα μια ρουτίνα αλλά, πιστέψτε με, στην πραγματικότητα προσφέρετε πολύ σημαντική ασφάλεια στο παιδί σας.

5. Μεγάλες αλλαγές. Μετακόμιση, διαζύγιο, αλλαγή σχολείου ή ο ερχομός νέου μέλους είναι σημαντικά γεγονότα που επηρεάζουν άμεσα τη ζωή ενός μικρού παιδιού. Ακόμη κι αν φαίνεται να προσαρμόζεται εύκολα αρχικά, το άγχος και η αντίδραση στην αλλαγή συχνά εκδηλώνεται μέσα από περισσότερα meltdowns, ανάγκη για εγγύτητα ή παλινδρόμηση σε συμπεριφορές μικρότερης ηλικίας. Tί κι αν είναι τεσσάρων και έχει βγάλει την πάνα από τα δύο; Mε την έλευση του μικρότερου αδερφού, θέλει κι εκείνο να φορέσει πάνα, όπως ακριβώς το μωρό, ένα ενδεικτικό παράδειγμα βγαλμένο από τη ζωή.

Πώς να το διαχειριστούμε

Η ώρα της κρίσης κι ενώ ένα παιδί σκουπίζει κυριολεκτικά με κάθε κύτταρο του κορμιού του το πάτωμα, αποτελεί μεγάλη πρόκληση για κάθε γονιό. Αρχικά, δε προσπαθούμε να σταματήσουμε το ξέσπασμα και δεν επιχειρούμε να μεταπείσουμε το παιδί χρησιμοποιώντας τη λογική. Βρίσκεται εν μέσω μιας έκρηξης στο εσωτερικό του και πιστέψτε με, στην καλύτερη αγνοεί παντελώς ό,τι του λέτε, στην χειρότερη πυροδοτείτε εντονότερη αντίδραση. Δίνουμε χρόνο και χώρο στο ξέσπασμα, εφόσον φυσικά δεν απειλείται η σωματική ακεραιότητα του παιδιού.

Αφού η καταιγίδα φαίνεται να κοπάζει και περάσαμε επιτυχώς το πρώτο απαιτητικό στάδιο, μαζεύουμε όση περισσότερη ψυχραιμία και ηρεμία μπορούμε και διαχειριζόμαστε το μετά. Βοηθά να ξεκινήσουμε με επικύρωση του συναισθήματος (καταλαβαίνω ότι ήθελες να μείνεις κι άλλο στην παιδική χαρά, περνούσες ωραία με τους φίλους σου). Αυτό λειτουργεί αυτόματα σαν πυροσβεστήρας για το νήπιό μας και ενεργοποιεί το λογικό μέρος του εγκεφάλου του.

Προσφέρουμε απλόχερα αποδοχή κάθε συναισθήματος και στο τέλος συχνά λειτουργεί θετικά το να προσφέρουμε επιλογές ώστε να επαναφέρουμε το παιδί στο εδώ και το τώρα και να του παραχωρήσουμε το τόσο σημαντικό για εκείνο μερίδιο ελέγχου (δε μπορούμε να φάμε κι άλλο γλυκό σήμερα, μπορείς να διαλέξεις αν θέλεις να το φας την Παρασκευή μετά το σχολείο ή την Κυριακή το απόγευμα). Έτσι, καταφέρνουμε να κρατάμε σημαντικά για την οικογένειά μας όρια ενώ ταυτόχρονα εκχωρούμε στο παιδί έλεγχο τόσο όσο μπορεί να «αντέξει» αναπτυξιακά.

Τελευταίο αλλά πολύ σημαντικό, όπως επιγραμματικά ήδη αναφέρθηκε, δεν είναι η στιγμή της κρίσης η κατάλληλη στιγμή να δώσουμε εξηγήσεις, να επιχειρηματολογήσουμε, να προσπαθήσουμε να αλλάξουμε γνώμη στο παιδί μας, ή, ακόμη χειρότερα, να αρχίσουμε να φωνάζουμε κι εμείς. Αυτό που στην πραγματικότητα συμβαίνει μπροστά στα μάτια μας είναι μια αποσυμπίεση και ο ρόλος μας δεν είναι να την αποτρέψουμε αλλά να είμαστε εκεί όταν λήξει προκειμένου να βοηθήσουμε το παιδί μας να επανέλθει στην «κανονικότητα».

Αφήνουμε οποιαδήποτε προσπάθεια για συζήτηση στην άκρη, κατά τη διάρκεια ενός meltdown και παραμένουμε παρόντες και διαθέσιμοι, όταν το παιδί μας αναζητήσει, με τον τρόπο που χρειάζεται εκείνο. Συχνά μια αγκαλιά είναι ακριβώς αυτό που χρειάζεται, ακόμη κι αν πριν ένα λεπτό μας έδιωχνε κλοτσηδόν.

Θυμηθείτε, ένα ακόμη ξέσπασμα δεν είναι παρά μια μορφή επικοινωνίας. Για τις περιπτώσεις που δε μπορούμε να το προβλέψουμε (πχ να τρώει και να κοιμάται όσο χρειάζεται), επιστρατεύουμε την ψυχραιμία μας και την υπομονή μας προσπαθώντας να αγνοήσουμε τα αδιάκριτα βλέμματα των περαστικών. Μπορεί να νιώθετε τα βέλη της κριτικής τους στην πλάτη σας αλλά στην πραγματικότητα είναι δική τους η αμηχανία καθώς δεν έχουν δει ποτέ πριν πώς είναι να δίνεις χώρο στο συναίσθημα και αποδοχή στη ματαίωση. Είναι προσπάθεια και κατάκτηση αυτή της δικής μας γενιάς και κανένα σχόλιο τρίτου δεν αξίζει να την ανακόψει.

Το Ε book για το Άγχος Αποχωρισμού και το σεμινάριο για το Νέο μέλος στην Οικογένεια είναι εδώ να ανακουφίσουν τόσο συναισθηματικά όσο και πρακτικά το νήπιό σας αν τα ξεσπάσματά του έχουν αυξηθεί λόγω αναζοπύρωσης άγχους αποχωρισμού ή ενόψει της έλευσης νέου μωρού στο σπίτι.

Σημαντική Σημείωση: Οι πληροφορίες αυτού του ιστότοπου προορίζονται μόνο για ενημερωτικούς σκοπούς και δεν πρέπει να υποκαθιστούν τις ιατρικές συμβουλές του γιατρού, του παιδίατρου ή άλλου επαγγελματία υγείας.

Σας προτείνουμε να παρακολουθήσετε: