Ο φόβος των ξένων

Διανύουμε γιορτινή περίοδο και τα οικογενειακά (και όχι μόνο) τραπέζια δίνουν και παίρνουν. Φυσικά οι νέοι γονείς έχουν μαζί και το plus one τους το οποίο όμως μπορεί και να δυσανασχετήσει, να βάλει τα κλάματα και να κολλήσει πάνω στους γονείς του, παρά τη γιορτινή ατμόσφαιρα και το ευχάριστο κλίμα.

Είναι σνομπ ή κακομαθημένο; Όχι, φυσικά. Πίσω από αυτή την καθ’ όλα φυσιολογική και αναμενόμενη συμπεριφορά ίσως κρύβεται και ο φόβος των ξένων ή «fear of strangers», όπως μπορεί να τον έχετε διαβάσει.

Τί είναι ο φόβος των ξένων;

Ο φόβος των ξένων είναι αυτή η ανησυχία που εκδηλώνουν τα μωρά όταν περιβάλλονται από ανθρώπους που βλέπουν πρώτη φορά. Είναι η αποστροφή τους, η γκρίνια ή το κλάμα τους, το γάντζωμα πάνω στους οικείους φροντιστές. Είναι αυτό ακριβώς που λέει η πρόταση, φοβούνται τους ξένους.

Πότε εμφανίζεται;

Θα τον παρατηρήσουμε γύρω στους 6 μήνες με εντονότερη εκδήλωση κοντά στο έτος. Συνήθως μέχρι τα δύο έτη έχει εξασθενήσει αλλά αυτό σχετίζεται και με το ταπεραμέντο του κάθε παιδιού. Υπάρχουν από τη φύση τους παιδιά πιο εξωστρεφή και κοινωνικά και άλλα, πιο επιλεκτικά στις συναναστροφές τους και ηπιότερων τόνων, όπως ακριβώς συμβαίνει και με τους ενήλικες δηλαδή.

Ο φόβος των ξένων δεν είναι τίποτα ανησυχητικό και θα μας βοηθήσει καλύτερα να το κατανοήσουμε αυτό αν τον σκεφτούμε ως ένα μέρος της διαδικασίας χτισίματος ανθρώπινων δεσμών. Στην πραγματικότητα, είναι το πρώτο στάδιο γνωριμίας του μωρού μας με έναν καινούριο άνθρωπο που εκείνη τη στιγμή του είναι παντελώς άγνωστος και ως εκ τούτου είναι φυσιολογικό η πρώτη του αντίδραση να είναι αρνητική καθώς τα μωρά στην ηλικία αυτή προτιμούν να σχετίζονται με οικείους ενήλικες που τους προσφέρουν την τόσο σημαντική για αυτά ασφάλεια και εμπιστοσύνη.

Τι να κάνουμε αν το μωρό μας έχει φόβο των ξένων;

Αρχικά να τον αποδεχτούμε και να συμπεριφερθούμε με κατανόηση και ενσυναίσθηση. Το μωρό μας δεν είναι κακότροπο ούτε κάνει καπρίτσια. Μαθαίνει να σχετίζεται και θα το επιτύχει πολύ καλύτερα με την βοήθεια και την υποστήριξή μας.

• Μείνετε παρέα με το παιδί κατά τη διάρκεια της νέας γνωριμίας. Συστήστε το νέο πρόσωπο και αλληλεπιδράστε για λίγο όλοι μαζί, όπως θα κάνατε και αν ήταν ενήλικας. Το μωρό σας έχει περισσότερες πιθανότητες να αισθανθεί άνετα γρηγορότερα αν δει εσάς να επικοινωνείτε με θερμό και φιλικό τρόπο με τον «άγνωστο».
• Δεχτείτε να είναι το μωρό σας περισσότερο προσκολλημένο επάνω σας απ’ ότι συνήθως. Μπορεί να ζητάει να είναι συνέχεια στην αγκαλιά σας ή να κάθεται επάνω σας στο τραπέζι. Είναι οκ. Το μόνο που κάνει είναι να αναζητά επιβεβαίωση και ασφάλεια στη νέα συνθήκη. Όσο πιο απλόχερα του την προσφέρετε, τόσο γρηγορότερα θα αισθανθεί άνετα.
• Στις περιπτώσεις που είναι εφικτό, προτιμήστε οι νέες γνωριμίες να γίνονται στον χώρο σας. Το μωρό θα δεχτεί ευκολότερα ξένους ανθρώπους σε οικείο σε αυτό περιβάλλον. Σε αντίθετη περίπτωση, πέρα από τον φόβο για τον ξένο άνθρωπο, βιώνει παράλληλα ανησυχία και για το ξένο περιβάλλον.
• Αν γνωρίζετε εκ των προτέρων ότι θα παρευρεθείτε σε κάποια επίσκεψη και το μωρό θα γνωρίσει νέα πρόσωπα, πάρτε μαζί σας αγαπημένα του αντικείμενα ή παιχνίδια προκειμένου να αισθανθεί καλύτερα αν στρεσαριστεί ή εκδηλώσει ανησυχία.
• Κάντε τις συστάσεις τμηματικά. Δεν είναι καλή ιδέα να γνωρίσει το παιδί ταυτόχρονα όλο το σόι του μπαμπά που σας επισκέφθηκε από το χωριό για να περάσετε μαζί τις γιορτές. Προτιμήστε ένα-δύο άτομα και πάντα παρακολουθείτε και μένετε συντονισμένοι στις αντιδράσεις του μωρού σας. Αν είναι δεκτικό και φαίνεται να αλληλεπιδρά ευχάριστα, είναι καλό σημάδι. Αν διαμαρτύρεται, γκρινιάζει και είναι ανήσυχο, είναι καλύτερα να κάνετε ένα διάλειμμα σε ένα ήσυχο σημείο, μακριά από τον πολύ κόσμο ή να βγείτε για έναν σύντομο περίπατο έξω.
• Σε μεγαλύτερα παιδιά βοηθά πολύ η συζήτηση εκ των προτέρων. Ενημερώστε προκαταβολικά πού θα πάτε και ποιούς θα συναντήσετε. Κατά τη διάρκεια της γνωριμίας υπενθυμίστε στο παιδί ποιος είναι αυτός ο άνθρωπος και πείτε δυο λόγια σχετικά με το γιατί είναι σημαντικός για εσάς. Το να σας βλέπει να επικοινωνείτε θερμά και με αυθεντικότητα με τον «άγνωστο» αυτόματα τον βγάζει από την block list στο μυαλουδάκι του.

Τί να μην κάνετε

• Μην πιέζετε το μωρό σας να συμπεριφερθεί με κάποιο συγκεκριμένο τρόπο σε ξένους για αυτό ανθρώπους. Δεν έχει σημασία αν για εσάς είναι μια πολύ αγαπημένη σας ξαδέρφη ή η κολλητή σας που έχετε να δείτε χρόνια και σας έχει λείψει. Για το μωρό σας αυτός ο άνθρωπος δεν υπήρχε μέχρι χθες και παραβιάζει τα προσωπικά του όρια να απαιτείτε να τον χαιρετήσει ή να του δώσει ένα φιλί. Σεβαστείτε το και ακολουθήστε τον ρυθμό του.
• Σε περιπτώσεις οικογενειακών τραπεζιών που μπορεί να κρατήσουν ώρες ολόκληρες, μην ξεχνάτε ότι πια δεν είστε οι δυο σας και πρέπει να λάβετε υπόψιν και τις ανάγκες του μωρού σας. Είναι φυσιολογικό κάποια στιγμή να κουραστεί, να δυσανασχετήσει, να νυστάξει. Αν δείτε ότι δυσκολεύεται να χαλαρώσει και να κοιμηθεί στο καρότσι ή σε κάποιο ήσυχο δωμάτιο, αν είστε καλεσμένοι σε σπίτι, τότε θα ήταν σοφότερο να αποχωρήσετε πρωτού έχετε ακραίες αντιδράσεις.
• Μην αγχώνεστε για τις αντιδράσεις ή τα συναισθήματα των ενηλίκων. Απλά θυμίστε τους ότι για το μωρό σας η διαδικασία νέων γνωριμιών δεν είναι κάτι αυτονόητο ή κεκτημένο. Είναι κάτι που το μαθαίνει τώρα και σιγά σιγά, χωρίς κανένα λόγο για πίεση.
• Παρακαλέστε τους καλεσμένους ή τους οικοδεσπότες σας να σεβαστούν τα προσωπικά όρια του σώματος του μωρού σας και να μην προβούν σε αγκαλιές, φιλιά ή οποιαδήποτε άλλη σωματική επαφή πρωτού να βεβαιωθούν ότι το μωρό αισθάνεται άνετα με αυτή τη συνθήκη.

Μα κυρίως, αφουγκραστείτε το μωρό σας και θυμηθείτε τον εαυτό σας την πρώτη μέρα στο πανεπιστήμιο, σε μια νέα δουλειά, όταν γνωρίσατε την οικογένεια του συντρόφου σας. Σίγουρα χρειαστήκατε μια περίοδο προσαρμογής, όπως χρειάζεται και το μωρό σας. Είναι πολύ όμορφο να σμίγεις με αγαπημένους ανθρώπους που έχεις καιρό να δεις γύρω από ένα πλούσιο τραπέζι και σίγουρα η γονεϊκότητα, για τα πρώτα απαιτητικά χρόνια τουλάχιστον, μπορεί να μας κρατήσει μακριά από τέτοιες όμορφες στιγμές. Όταν όμως αποφασίσουμε να βάλουμε και αυτόν τον  μικρό άνθρωπο που φέραμε στη ζωή, στο παιχνίδι των σχέσεων, αν  μη τι άλλο, του οφείλουμε σεβασμό και ενσυναίσθηση. Όση του παρέχουμε εμείς τώρα, τόση θα ανταποδώσει το ίδιο στον εαυτό του αργότερα.

Σημαντική σημείωση: Οι πληροφορίες αυτού του κειμένου προορίζονται μόνο για ενημερωτικούς σκοπούς και δεν πρέπει να υποκαθιστούν τις ιατρικές συμβουλές του γιατρού, του παιδίατρου ή άλλου επαγγελματία υγείας.

Σας προτείνουμε: