Τί είναι η νεοφοβία τροφής;

Νεοφοβία τροφής ονομάζεται η κατάσταση αυτή κατά την οποία ξαφνικά το δίχρονό σας γυρνάει με γεμάτο το τάπερ από το σχολείο, χωρίς καν να έχει δοκιμάσει όλα αυτά τα διαφορετικά καλούδια που του φτιάχνετε καθημερινά. Μπορεί σε μια έξοδο για φαγητό να παρατηρήσετε ότι δεν αγγίζει τίποτα άλλο πέρα από τις τηγανιτές πατάτες, κι ας έτρωγε τα πάντα μέχρι πρότινος. Μπορεί ακόμη να γυρίζει το κεφάλι από την άλλη κάθε φορά που του προσφέρεται φαγητό ή, να το περνά από επιθεώρηση, είναι κρύο, ζεστό, μαλακό, σκληρό, πώς μυρίζει;

Πότε εμφανίζεται;

Τυπικά νεοφοβικές συμπεριφορές μπορεί να κάνουν την πρώτη εμφάνισή τους από το πρώτο έτος ζωής του μωρού αν και, συνήθως κορυφώνονται μεταξύ 18^ου – 24^ου μήνα και τείνουν να μειώνονται σταδιακά μέχρι την ηλικία των 4 – 5 ετών. Συχνά η νεοφοβία συγχέεται με την επιλεκτικότητα στη σίτιση όμως είναι σημαντικό για την σωστή αντιμετώπιση και των δύο να είμαστε σε θέση να τις διακρίνουμε.

Αυτό που συμβαίνει κατά τη νεοφοβία είναι μια ξαφνική αποστροφή, άρνηση, αδιαφορία του παιδιού για κάθε τί άγνωστο. Θα απορρίψει κάθε πειραματισμό στην κουζίνα, χωρίς καν να δοκιμάσει και θα επιμείνει σε γεύσεις γνωστές και οικείες, σερβιρισμένες όπως πάντα. Μπορεί, για παράδειγμα να αρνηθεί να φάει μακαρόνια με κιμά ακόμη κι αν είναι μαγειρεμένα ακριβώς με τον τρόπο που τα τρώει πάντα, μόνο και μόνο επειδή ο κιμάς ανακατεύτηκε με τα μακαρόνια και δεν τοποθετήθηκε απλά πάνω τους, ως συνήθως.

Αντίθετα, στην επιλεκτικότητα έχουμε μια πολύ περιορισμένη γκάμα επιλογών, ανεξάρτητα με το πώς είναι μαγειρεμένες, πώς σερβίρονται ή αν είναι γνωστά ή νέα τρόφιμα. Έτσι, καταλήγουμε με μια πολύ περιορισμένη διατροφική παλέτα η οποία κινδυνεύει να περιοριστεί περαιτέρω ανά πάσα στιγμή, αν δεν δράσουμε έγκαιρα και με το σωστό τρόπο.

Συνήθως η νεοφοβία είναι μια παροδική φάση που θα περάσουν στο διάστημα 1 – 5 ετών τα περισσότερα παιδιά χωρίς να χρειάζεται να επέμβουμε με κάποιο τρόπο. Είναι, σαν να λέμε, ένα αναπτυξιακό στάδιο κι αυτό.

Πώς εξηγείται;

Γιατί το παιδί μας μπορεί να εμφανίσει νεοφοβία; Η νεοφοβία, σύμφωνα με την επιστήμη, είναι ένα πολυπαραγοντικό ζήτημα και σχετίζεται με την αναπτυξιακή αυτονομία του παιδιού, με τον ρυθμό ανάπτυξής του αλλά και με κληρονομικούς και γενετικούς παράγοντες.

Εκεί, γύρω στα 2 έτη τα παιδιά ανακαλύπτουν ότι μπορούν να έχουν λόγο σε όλο και περισσότερες πτυχές της καθημερινότητάς τους και η αγαπημένη τους λέξη είναι το «ΟΧΙ». Το φαγητό δεν είναι παρά άλλο ένα πρόσφορο πεδίο άσκησης δύναμης και εξερεύνησης ορίων από μέρους του παιδιού. Επιπλέον, μετά τον πρώτο χρόνο ζωής των παιδιών ο ρυθμός ανάπτυξής τους μειώνεται σημαντικά, συγκριτικά, και αυτό δικαιολογεί να υπάρχει πραγματικά μικρότερη όρεξη και λιγότερη πείνα. Δεν είναι ότι γίνεται «δύσκολο» στο φαγητό. Μπορεί όντως να μην πεινάει. Τέλος, έχει φανεί ότι γονείς με αυξημένη νεοφοβία έχουν συχνότερα παιδιά με νεοφοβία

Πώς αντιμετωπίζεται;

Η νεοφοβία τροφής σε ένα νήπιο με κατά τα άλλα υγιείς διατροφικές συνήθειες δεν είναι κάτι που χρειάζεται να μας ανησυχήσει. Σημαντικό στην διαχείριση της κατάστασης είναι η συνειδητοποίηση ότι δε πρόκειται παρά για ένα ακόμη φυσιολογικό αναπτυξιακό στάδιο που θα περάσει κι αυτό.

Αυτό, στην πράξη σημαίνει ότι συνεχίζουμε να προσφέρουμε πληθώρα θρεπτικών επιλογών καθημερινά και να αποτελούμε και οι ίδιοι παράδειγμα προς μίμηση για τις διατροφικές συνήθειες και επιλογές μας στα μάτια παιδιού μας, ακόμη κι αν στην παρούσα φάση ζητάει να φάει μόνο τοστ, μπανάνα και μακαρόνια.

Η πίεση δεν είναι μια αποτελεσματική τακτική για να ακολουθήσουμε καθώς το πιθανότερο είναι να επιφέρει τα αντίθετα αποτελέσματα. Αντίθετα, η σταθερότητα και η υπομονή, είναι. Είναι σημαντικό να μην απορρίπτουμε τρόφιμα από το οικογενειακό τραπέζι στη φάση αυτή και να προσφέρουμε σταθερά και επαναλαμβανόμενα όλες τις ομάδες τροφών, ακόμη και αν η απάντηση είναι σταθερά «ΟΧΙ». Bonus πόντους παίρνουμε αν συνδυάσουμε στο παιδικό πιάτο μια «σίγουρη» τροφή με μια που συνήθως απορρίπτει καθώς έτσι μακροπρόθεσμα αυξάνουμε τις πιθανότητες να δεχτεί τελικά και αυτή την τροφή.

Κάνουμε μικρά βήματα και σεβόμαστε τον προσωπικό χώρο του παιδιού χωρίς να το παραβιάζουμε. Σερβίρουμε την σάλτσα ξεχωριστά με τα μακαρόνια, αν είναι απαραίτητο, ξεχωρίζουμε την τομάτα από το αγγούρι στη σαλάτα αν χρειάζεται και βλέπουμε σαν μια μικρή νίκη αν το παιδί μας δεχτεί να υπάρχει στο πιάτο του μια φουντίτσα μπρόκολο, ακόμη κι αν δεν την φάει. Πριν φτάσει στην κοιλίτσα του ίσως χρειαστεί να το δει αρκετές φορές στο πιάτο του, να το μυρίσει, να εξοικειωθεί με την υφή του, να το δοκιμάσει με την άκρη της γλώσσας του.

Βοηθά πολύ τα γεύματα να είναι σε συγκεκριμένες ώρες της ημέρας και να συμμετέχει ενεργά όλη η οικογένεια, από την προετοιμασία μέχρι και την στιγμή που θα καθίσουμε στο τραπέζι για να φάμε. Αν το παιδί σας αρνείται σταθερά κάποιο φαγητό, κάντε ένα πείραμα και για τις επόμενες φορές που θα το φτιάξετε, ζητήστε του να είναι ο μικρός σας βοηθός κατά το μαγείρεμα. Το αποτέλεσμα μπορεί να σας εκπλήξει.

Αν υπάρχουν τροφές «κόκκινα πανιά» στο σπίτι σας, δοκιμάστε να προσεγγίσετε την κατάσταση με έναν πιο παιγνιώδη τρόπο. Φτιάξτε ένα δάσος χρησιμοποιώντας φουντίτσες από μπρόκολο και κουνουπίδι στη θέση των δέντρων, κάντε αμμόλοφους από πουρέ λαχανικών και ηφαίστεια που ρέουν χρησιμοποιώντας κόκκινη σάλτσα. Μπείτε σε αυτή τη διαδικασία με όρεξη και κέφι να διασκεδάσετε και όχι να φάει το παιδί σας. Μην παραξενευτείτε αν στη θέα σας να βουτάτε ένα μπρόκολο στον πουρέ και να το τρώτε, ακολουθήσει κι εκείνο.

Πότε να αγχωθώ;

Αν αισθανόμαστε ότι η άρνηση του παιδιού μας στο τραπέζι ξεπερνά τα όρια της νεοφοβίας, είναι ώρα να απευθυνθούμε σε ένα ειδικό. Αν κάθε ευκαιρία για φαγητό προκαλεί στο παιδί άγχος, στρες και αρνητικά συναισθήματα, αν η διατροφική του παλέτα μειώνεται όλο και περισσότερο και ο χρόνος δεν έχει επιδράσει θετικά, αν υπάρχει αρνητικό αντίκτυπο στη ζυγαριά και στις καμπύλες ανάπτυξης του παιδιού ή αν έχει διαπιστωθεί κάποια έλλειψη μέσω εργαστηριακών εξετάσεων, αν υποπτευόμαστε αισθητηριακά ζητήματα, είναι ώρα να κάνουμε μια συζήτηση με τον/την Παιδίατρο και να καταρτίσουμε ένα πλάνο δράσης.

Θυμόμαστε πάντα

Να σεβόμαστε και να δίνουμε χώρο και χρόνο στα παιδιά μας. Δεν είναι πεδίο μάχης το τραπέζι και δεν συνεπάγεται χρυσό μετάλλιο το άδειο πιάτο. Όσο πιο ψύχραιμη και διακριτική στάση κρατήσουμε και όσο δίνουμε οι ίδιοι το παράδειγμα που θα θέλαμε και για τα παιδιά μας, το πιθανότερο είναι ότι θα ακολουθήσουν, στον χρόνο τους.

Στο σεμινάριο Εισαγωγής Στερεών Τροφών με την Σύμβουλο Παιδικής Διατροφής, Ειρήνη Καμαρίτη, βουτάμε στον κόσμο των τροφών με γνώση, αυτοπεποίθηση και διάθεση να βάλουμε όλες τις κατάλληλες βάσεις για μια διαχρονικά υγιή σχέση του παιδιού μας με το φαγητό, χωρίς πίεση, άγχος και στρες.

Σημαντική Σημείωση: Οι πληροφορίες αυτού του ιστότοπου προορίζονται μόνο για ενημερωτικούς σκοπούς και δεν πρέπει να υποκαθιστούν τις ιατρικές συμβουλές του γιατρού, του παιδίατρου ή άλλου επαγγελματία υγείας.

Σας προτείνουμε να παρακολουθήσετε: